киләсе тапшыру

кыска дулкыннар

Казан вкт   kHz|m
0700-0800  6000|49
0700-0800  7285|41
0900-1000  9535|31
1900-2000  9545|31
1900-2000 11720|25
2300-2400  7530|41

партнерлар
 


башкортстан

Башҡортостан Рәсәй составнан сығырға йыйынмай

03.03.2010
рәмзит абуляев

Бөтә Донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты өсөнсө ҡоролтайға әҙерлек сиктәрендә әүҙем эшмәкәрлек башланы. Ҡоролтай рәйесе Азамат Ғәлин әйтеүенсә, йыйын изге маҡсаттар ҡуя. Уның алдынан Милли йәнлелек башланыуын сепаратизм тип һис тә аңларға ярамай. Башҡорттар бынан 450 йыл самаһы элек үҙ теләге менән Рәсәй составына ингән һәм унан сығырға йыйынмай.

Рәсәйҙә йәшәгән башҡа милләттәргә лә хас проблемалар башҡорт халҡы өсөн дә көнүҙәк. Мәғарифта милли компонентты бөтөрөү, хаҡһыҙ рәүештә тарихи шәхестәргә бысраҡ яғырға тырышыу, бынан тыш ер, тарихи ҡомартҡыларҙы һаҡлау-быларҙың барыһы ла ентекле өйрәнеүҙе, кисекмәҫтән хәл итеү юлдарын табыуҙы талап итә, ти Азамат Ғәлин.

Әле республиканың һәр районында һәм ҡалаһында, Рәсәй төбәктәрендә ҡоролтайҙар үткәрелә башланы. Силәбе өлкәһе башҡорттары июндә Өфөлә үтәсәк оло йыйынға әҙерләнә. Өлкәлә 200 мең самаһы башҡорт йәшәй.

Силәбе өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары Флүзә Ғайсина әйтеүенсә, ҡоролтай өлкәлә иң әүҙем йәмәғәт ойошмаларының береһе. Ҡоролтайҙың өлкә райондары һәм ҡалаларында ла бүлектәре асылған һәм башҡарма комитет менән тығыҙ бәйләнеш урынлаштырылған.

Ҡоролтайҙың Силәбе ҡалаһында үҙ офисы бар, ул ҡаланың үҙәгендә урынлашҡан. Унда бик күп мәсьәләр буйынса урындағы башҡорттар мөрәжәғәт итә. Башҡарма комитет эшмәкәрлеген тәьмин итеү, шулай уҡ ҡуртым сығымдарын урындағы эшҡыуарҙар түләй.

Силәбе өлкәһендә йәшәүсе башҡорттарҙы тыуған телде уҡытыу мәсьәләләре борсой. Әлегә өлкәнең күп кенә уҡыу йорттарында тыуған тел дәрестәре факультатив булараҡ өйрәнелә. Арғаяшта Силәбе педагогия училищеһының филиалы эшләй, унда башҡорт мәктәптәре өсөн белгестәр әҙерләнә. 20 йыл эшләгән бүлек тә ябылыу алдында. Шулайҙа ҡыуаныслы мәлдәр ҙә етәрлек.

Силәбе ҡалаһында башҡорт синыфы ойошторолған. Арғаяш районы мәктәптәре иһә тыуған телде 3 сәғәтлек программа буйынса уҡый. Бәжекәй мәктәбендә 155 бала белем ала. Улар өс ауылдан уҡырға килә. Мәктәп өлкәлә ҡобайырсылар бәйгеләре ойоштороп дан алған.

Арғаяш районында йәшәүсе халыҡтың 70 процентҡа яҡыны башҡорттар. Бында Башҡортостан телевидениеһын ҡарайҙар. Халыҡ әүҙем, тарихын яҡшы белә һәм киләсәге өсөн борсолоп йәшәй, ти урындағы башлыҡ Рәшит Хәҡимов.

Республикала әле ҡоролтайҙы әҙерләү, делегаттарҙың уңышлы эшләүе өсөн халыҡ-ара талаптарға ярашлы шарттар тыуҙырыу маҡсатында ҙур ойоштороу эше киң йәйелдерегән. Бөтә Донъя башҡорттары ҡоролтайы милләттәштәребеҙгә оло йыйынды әҙерләү һәм үткреү эшенә ҡулдан килгәнсе үҙ өлөшөн индерергә саҡыра.


Безнең язмаларны Facebook челтәрендә дә күзәтеп бара аласыз. 
Язмада хата күрсәгез, безгә хәбәр итегез: azatliq@rferl.org
бу форум ябык
фикерләр тәртибе:
    алга 
фикерләр бите: (3)
кем: Сабир уфа кайдан: уфа
07.03.2010 08:52
Илнур нигә кешеләрне әкият укырга да тыясың кызык бит ул бала чакка кайтып киләсең хыялланасың .Узләре Татарны күрәлмиләр ансыз яши алмыйлар . тайфур сагитов 3хатынга өйләнде башкортка ташлап киттеләр 4 хатыны КАЗАН кызы торалар .мәвлетбай Гайөнетинов Чакмагоштан .Минем иптәш егет Архангел районынан 1хатыны башкорт иде ялкау сыерда саумый дип туганнары кайтып куып җибәрделәр баласын ятим итеп .ЮНЛЕ башкорт татарга өйләнә дип-Толбазыдан ТАТАР кызы алып килделәр .ИЛ-НУР менә сезнең якларны башкорт итеп язган китап чыкты афторы Афандияров Минзәлә Актаныш башкортларының авыл тарихы дип атала .Кызык нигә дер Аргаяшны урыслардан сорамыйлар .
кем: ураллы
07.03.2010 06:15
" Спорить на форуме, все равно, что участвовать в олимпиаде для слабоумных... Даже, если ты выиграл, ты все равно дебил", - тип эйткэн бер акыллы эдэм

Кушнариннын Билариттагы зирэк Илфаты (йэнэ 5-6 нигы бар эле анын),х.б. - гуд бай!
Ятыгыз шунда уз hазлыгыгызза быгырдашып, кузегеззэн йылан сыгарып, юкты hойлэп илап,; бер-берегеззе талап, башкорттон жизнедеятельность продукттарын сэйнэп... Весёлая жизнь у вас. Яуапларга документаль исбатыгыз булмагас, оскорблениега кусеп. Ну был олкэлэ тэфтилэузэрзэн узып булмай инде уныhы. Унан инде ауылын менэн йыйып яндыра ла куя.
Бар донъя белэ бит инде хеззен игоны, купме агарырга тырышхагыз за. Бары улар был игонын азак та дауам иткэнен белеп ботормэй.
җавап
кем: Илфат кайдан: Белорет
08.03.2010 14:41
Ураллы! Китме инде! Синнэн башка нимэлэр генэ эшлэрбез монда? Алай жинел генэ бирешмэ, нэзберек килен кеуек. Серьезно сойлэшсэк, мин узем сине оскорблять итмэдем. Мина алй димэ син. Син ул аргумент булмагач татар игосын казып чыгардын. Причем тут ул монда? Сазлыкмы тугелме, дискуссия бара бит. Алай дисэн Башкортстаннын узендэ инде куптэннэн зуррак сазлык бездэ. Шуны таный бел. Проигрышны да лаеклы кутэр, авыз турсайтып ятма.
җавап
кем: ураллы кайдан: Илфатка
08.03.2010 19:10
Яззым бит инде hинэ, акыллы - куйдым, алйот ендем, тип эйтер тип. Укыманынмы ни?
Вообще, бында бисэлэр эрлэшеп ята шикелле. Базар кимэлендэ. Постарынан шулай куренэ.
Мин документтарга таянып эш итергэ ойрэнгэн. Ссылкалар курhэтелде. Можно дальше документы поднимать, если есть желание... Архивные, а не "одна бабка сказала"
кем: Илнур кайдан: Актаныш - Алабуга
07.03.2010 02:29
Кызык, иртәгә Барак Обаманы да башкорт дип язсалар -аптырамагыз, җәмәгать!))) Гомумән, безнең авылда бер бабай булган, "юкның юк инде ул!", дигән сүзе белән тарихка кереп калган. Вакытыгызны әрәм итеп утырмагыз әле монда. Бераз комедия укып аласыгыз - килсә кереп чыгыгыз). Урысның бик шәп сүзе бар: "Жизнь коротка - потерпи немножко". Әәәз генә түзегез, Кыямәт көнендә барысы да билгеле булыр. Шул сүзләребез өчен җавап бирербез. Аллаһы Тәгалә каршында басып торганда "Син Адәмне башкорт итеп яралттың", дип Аны ышандырып булмас. Әәәәәз генә түзегез, килеп җитер ул көн, ИншәАлла!!!
кем: Сабыр кайдан: уфа
06.03.2010 23:20
Кызык дөняда яшибез Акмулланы башкортлар үзләре үтерәләр дә бүген хәйкәл куйдылар .заки валиди башкортларны матур итеп язды Ибен Фадлан китабында бүген кумир .ТАТАРЛАР \абыз\ булып йөрделәр Сагит Рамиев алфабит төзеп бирде -алар начарлар. Венгер булдылар Болгар . Курд .Аңгличан .хәзер Гуннар булырга җыеналар кеше көлдермәгез инде үзегез. 2011 ел төркия дә башкорт көннәре үткәрәсез .Мин Салават Галлямовның Великий Хау Бен 1997 елдагы хәм без курдлар белән бер халык дигән китапларын Төркияга җибәрдем үзегез белән барганда да алып барырсыз.
кем: САБЫР кайдан: уфа
06.03.2010 22:53
Егетләр мин үз гөмеремдә 2 китап укыдым зәки вәлиди тәрҗемә иткән поход ибн фадлана на Ител \аны артур иделбаев та 90 елларда язган иде үзенең ңурналында. АК тирмә утырышында тайфур сагитов сез нәмә яздыгыз егетләр тереләй суидыгыз дип сүкте\2китап кирәй мәргәннең Крыло беркута 1 изданиясе УФА это ставка Нугайского хана дип . 2 издан бу сүзләр төшеп калган . ЕГЕТЛӘР сез бит С ословия белән милләтне бутыйсыз башкорт ул бит сословия гына .Бүгенге кәндә Татарстанда да мишәр сословиясыннан да аерым милләт ясаучылар табыла китаплар язалар АФАРИН кызык дөняда яшибез.
кем: Батырша кайдан: Балтачтан
06.03.2010 22:28
Нигә сез бу башкортларга сүз әрәм итәсез, егетләр?! Алар бит Адәм галәйһиссәламне дә башкорт булган, дип язган кешеләр! Салават Галләмов дигән бәндәнең китапларында дөнья башкортлардан килеп чыккан, дигән фикер уздырыла, имеш, инглизләр дә, японнар да кайчандыр башкорт булган икән, моны онытканнар гына! Менә шундый ыру белән ничек бәхәскә керәсең инде? Аларга хәзер бөек тарих кирәк, ә ул тарих - татарда, шуңа күрә татарны талыйлар. Имеш, Чыңгыз хан да башкорт булган икән, Алтын Урда да башкорт дәүләте булган икән... Бөтен китаплары, башкорт матбугаты шушы саташу белән тулган. Менә хәзер аңлагыз инде Башкортстанда яшәүче татарларның хәлен! Болар бит татарга карата урыстан да яман кылана! Ринат Закиров, татар конгрессы укып барамы икән монда язылганнарны? Белсеннәр иде кемнәр белән бәйләнгәннәрен. Әле җыр, диләр, әле китап, диләр, теләсә нәрсә ялганлыйлар, уйлап чыгаралар, мондый халык белән эшләп буламыни?! Ташлагыз, вакытыгызны юкка әрәм итмәгез, егетләр! Ә "Азатлык"ка рәхмәт, башкортларның чын йөзләрен ачарга ярдәм итте.
кем: ураллы
06.03.2010 18:15
Фэузиэ ханым! Нимэ ул китаптар, халыктын бит уз хэтере бар! Китаптарза хата киткэндэ лэ, ташка язылган тарих онотолмай.
Тубэндэге йырзы тагы бер куз йугертеп карап сыгыгыз эле. Эрнеш тулы, кан йэш тулы бит! Башкорттон йолаhын белэгеззер: боронго йырзарыбыззы тарихы менэн hойлэп башкаргандар hэр сак. Телдэн-телгэ, сэсэндэн-сэсэнгэ, йыраузан-йырауга кусеп килгэн онотолмай был тарихтар. "Урал" булhын - шулай, "Буранбай" булhын, "Золхэбирэ" булhын... Башкорт халык ижады китаптарын кутэреп карагыз эле, hэр йырзын бит тарихы бар.

hеззе бында башкортка ярзам итеузэ гайеплэусене гажэп итэм. Башкорттар киреhенсэ, ин ауыр hуззэрзе hеззэн, Айдар Хэлимдэн ишетте. hеззен ниндэйзер ярзамыгыз булганды бер кем хэтерлэмэй. Суверенлык осон корэштэ телэктэшлек кэрэк булганда, бэлки килгэнhегеззер.
җавап
кем: Сабира кайдан: Яркәй
06.03.2010 21:32
И кызык икән монда! Зур, горур, азатлык сөюче ТАТАРЛАР белән вак та, мескен дә, коллыкка күнгән башкыртлар пәрмә-пәр әрепләшеп ята!... Юлбарысларга каршы ләң-ләң өреп куанучы әнәкләр кебек... Ярый әле безнең районда юк алар... Мәрәкә, валлаһи!
кем: Фәүзия Бәйрәмова кайдан: Чаллы
06.03.2010 11:38
Җәмәгать, Илшат Насыйровның монда бер дөрес сүзе бар - Морат Рәмзинең "Казан, болгар һәм татар падишаһларының тарихы" дип аталган китабы, чыннан да, гарәп телендә язылган. Ул 1908 елда Ырынбурда басылып чыккан һәм патша охранкасы әмере белән юк ителгән. 2 томнан торган бу китапны мин Пенза өлкәсендә, бер имамның шәхси архивында күреп кайттым. Китап бик саллы, рәсемнәр, карталар белән бирелгән. Ә инде эчтәлегенә килгәндә, галимнәрнең әйтүенчә, анда ялгышлар шактый. 20 гасыр башы татар тарихчылары, урыс чыганакларына таянып язып, күп кенә ялгышлар җибәргәннәр, бу хәл Һади Атласи, Зәки Вәлиди хезмәтләрендә дә күренә. Һади Атласиның "Себер тарихын" русчага тәрҗемә итеп чыгаргач, Себер татарлары: "Моның урыс ялганыннан кайсы җире аерыла соң?" диделәр. 18 гасыр урыс тарихчылары, Ломоносовлар, хәтта Ырынбыр губернаторы Нюплеевлар, башкорт белән казахны, татар белән башкортны талаштыра торган күп ялган язып калдырдылар тарихта. Аларга таянып, үткән тарихка бәя бирергә, бүгенге мөнәсәбәтләрне корырга ярамый. Аннан, урыслар язып калдырган "казанцы" атамасын һич кенә дә "казан татарлары" дип язарга ярамый! 20 гасыр татар тарихчылары шул "казанцы"ны "казанлылар" дип тә, "казан татарлары" дип тә тәрҗемә итеп, тарихта зур ялгышлыклар җибәрделәр. Бик сак булырга кирәк! Бу чыганаклар ике төрки-мөселман халыкны талаштыра икән, монда өченче мәкерле көч катнашканлыгы күренеп тора ич!
җавап
кем: Ильшат кайдан: Москва
06.03.2010 19:46
Ф. Бэйрэмованын Морад Рэмзи hэм З.Валиди Тогандын хезмэтлэренэ "ревизия" бирергэ бер ниндэйзэ хакы юк. Ф. Бэйрэмова тарихсы тугел, унын фэн донъяhында танылган монографиялыры юк, тимэк, "минен язып ботолмэгэн диссертациям бар" тиген hуззэрзэн башка бер нимэhелэ юк. hэм ошо "тарихсы" куренекле галимдарзын хезмэтлэрен шик астына куерга маташа. Шулай ук ошо форумда катнашкан "ауыл белгестэре" унын артынан ейэрэлэр. Эммэ лэкин, "А вы друзья как ни садитесь, а в музыканты не годитесь" (И. Крылов). Минем уйымса, татарзарзын ин зур дошманы - татарларзын тарихи назанлыктары, йэгни, уз тарихтарын белмэйзэр hэм белергэ телэмэйзэр. Уззэре Ер йозонэн югалыу хэуефе астында булыйзарына карамастан, hаман башкорттар менэн булышырга маташалар. Касандыр Башкортостанга казан татарлары беженец булып килделэр. Э хэзер татар шовинистары Башкортостанды юк итергэ хыялланалар. Руслар дорос эйтэлэр: "Пусти свинью за стол, она и ножки на стол".
җавап
кем: Илфат кайдан: Белорет
06.03.2010 20:44
Кайбер авыллар татарда мэгрифат белэн бик танылган, данлы мэдрэсэлэр булган. шуна курэ авылга суз тидермэ син. Авыл белгечлэре алар мэгэрэ белгечлэренэ караганда белемлерэк ни дисэн дэ. Менэ син аны бик эйбэт дэлиллисен - бар аргументын рус пословицасы да, сэсэн-мэсэн Буранбай. Тарих ул фэн! Аны Морат, Колшарипов, насыров, Мажитов кебек фальцификаторлар анламый, анларга телэми. Аларга бит чын тарих кирэк тегел, анда аларга урын юк бит. Анысыннан алар куркалар. Шуна уйдыралар инде мин сина эйтим. Татардан калышмаска дип. Менэ бит бэлэ кайда!
җавап
кем: Иркен кайдан: Фәүзиягә
06.03.2010 16:45
"...ике төрки-мөселман халыкны талаштыра икән, монда өченче мәкерле көч катнашканлыгы күренеп тора ич!" дигәнсез.
ӨЧЕНЧЕ МӘКЕРЛЕ КӨЧ инде әллә кайчан башкыртстан дигән җирдә яшәгән татарларны башкыртларга өзгәләргә (на растерзание) бирде. Башкыртлар шунда ук бу эшкә кереште дә. Поным ходом эшлиләр. Бу эштә (Уфа халкының башын ботауда) сезнең дә катнашлык ару гына булды!
кем: ураллы
06.03.2010 07:53
Изел буйkайзары, ай, kаялыk —
Полковник Тэфтилэу яу урыны.
Башkорт илкэйзэрен утkа тотkас,
Алтынланды уның яурыны.

Астындағы эйэр атkа тейер,
Эйэре лэ белмәс, ат белә.
Тэфтилэузен kылған, ай, кэһэрен
Узе белмэһэ лә, ят белә...

Кара ла Fына урман, kая бите
Шаулайзыр за кисен ел саkта.
Ташkайзарға соkоп яззым kарFыш,
Ейэндэрем уkыр, тип, бер саkта...

Тэфтилэу зэ баяр урманында-
Аk яурынлы боркот ояhы.
Утkа янhын, колдэр ҙэ генэ булhын
Тәфтилэу зэ баярзын донъяhы.

Был йыр богон сыкмаган, Тэфтилэу заманынан kалган.

Иҙел буйҡайҙары, ай, ҡаялыҡ —
Полковник Тәфтиләү яу урыны.
Башҡорт илкәйҙәрен утҡа тотҡас,
Алтынланды уның яурыны.

Аҫтындағы эйәр атҡа тейер,
Эйәре лә белмәҫ, ат белә.
Тәфтиләүҙең ҡылған, ай, ҡәһәрен
Үҙе белмәһә лә, ил белә..."

Ҡара ла ғына урман, ҡая бите
Шаулайҙыр ҙа кисен ел саҡта.
Ташҡайҙарға соҡоп ярҙҙым ҡарғыш,
Ейәндәрем уҡыр, тип, бер саҡта...

Тәфтиләү ҙә баяр урманында-
Аҡ яуырлы бөркөт ояһы.
Утҡа янһын, көлдәр ҙә генә булһын
Тәфтиләүкәй баярҙың донъяһы.
кем: карчык кайдан: камадан
05.03.2010 21:10
Ник талашасыз ул. Татарстанның без яшәгән жирләре дә Башкорт жире иш. Без барыбыз да коллар. әйе. бер ук коллар. талашмагыз. бергэ булыйык. берләшик, бергә кутарелик.
    алга 
фикерләр бите: (3)
текст зурлыгы - +

авторның башка язмалары

башка язмалар

хезмәтләр:

подкастRSSAzatliq Mobile