Дүшәмбедә Украинаның үзәк сайлау комиссиясе рәисе Владимир Шаповал беренчел нәтиҗәләрне игълан итте. “Янукович – 48.5%, Тимошенко – 46% чамасы җыйган. Тавышлар әле тулысынча саналып бетмәгән, ләкин калган тавышлар нәтиҗәне инде үзгәртә алмый” диде ул.
Янукович үзенең тарафдарларын җиңү белән узган төндә үк котлады. Бу җиңүен ул илне берләштерүдә беренче адым дип атады. Ләкин аның нәрсә сөйләвенә караганда, нинди телдә сөйләве күпкә мөһимрәк иде. Үзенең чыгышын ул украин түгел, урыс телендә ясады.
Украина кебек икегә бүленгән җәмгыятьтә җитәкченең нинди телдә сөйләве аерым әһәмияткә ия. Януковичның урыс телендә сөйләвен көнчыгыштагы урыс телле, Русия тарафлы сайлаучылар хуплап каршы алса, көнбатыштагылар яратмаска да мөмкин. Алар илнең киләчәген Европа Берлегендә күрә, күбесе урыс телендә сөйләшүдән баш тарта.
Януковичны Украинаның сәяси сәхнәсенә 2004 елда ул чактагы президент Леонид Кучма тартып менгергән иде. Кучма аны үзенең варисы дип атады. Рәсми Мәскәү моңа хуплау белдерде.
5 ел элек үткән тавыш бирүдә дә Янукович башта җиңүче дип игълан ителгән иде. Ләкин ул нәтиҗәләр хәрәмләшүле дип табылды, йөзләгән мең кеше урамга чыгып аларны көчтән чыгаруга иреште.
5 елдан соң, 59 яшьлек сәясәтче реванш алды дияргә була.
Тимошенко әлегә җиңелүен танымады. Exit-poll нәтиҗәләренә шик белдереп, ул тарафдарларын һәр тавыш өчен көрәшергә чакырды. “Иманым камил, Европага таба баручы, көчле, демократик Украина өчен тавыш бирүчеләр башкаларга караганда күбрәк булырга тиеш” диде ул.
Сайлау алды көрәше шактый кызу барды. Янукович Тимошенконы ялганчы дип атады. Тимошенко, Янукович җиңсә, хакимияткә җинаятьчеләр киләчәк дип сөйләде. Икесе дә бер-берсен булачак хәрәмләшүләрдә гаепләде.
Фикер белешүләргә караганда украиннарның Әфлисун инкыйлабы җитәкчеләреннән күңеле кайткан. Аларның икътисадта реформалар башкару, коррупциянең тамырын корыту вәгъдәләре тормышка ашмады.
Кайбер күзәтүчеләр фикеренчә, президент Ющенконың тавыш бирүгә өч көн кала үз тарафдарларын “барысына да каршы” тавыш бирергә өндәве дә нәтиҗәгә тәэсир иткән булса кирәк. Exit-poll нәтиҗәләренә күрә, “барысына да каршы” тавыш бирүчеләр саны 4%тан арткан. Янукович белән Тимошенко арасында аерма ни бары 3% чамасы.
Сайлау алды ярышы вакытында Тимошенко, Януковичның хәрәмләшүе расланса, халыкны кабат мәйданга чыгару белән янаган иде. Ләкин гади сайлаучылар украиннарның кабат урамга чыгачагына шик белдерә:
“2004 елда алар идея өчен көрәшкән иде, - ди Киевта яшәүче Татьяна Павлик, - хәзер исә бу намзәтләрнең берсе дә илне яхшыга үзгәртә алмый.”
Булган җитешсезлекләргә карамастан, Украинада, ни генә әйтмә,
сайлау үтте. Кайбер украиннар тавыш бирү нәтиҗәләренә өметсез караса, Русиядә мондый сайлауларны инде күптән күрмәгән сайлаучылар украиннарга кызыгуын яшерми.
Дүшәмбедә
Азатлык сәхифәсе форумында бер укучыбыз болай дип язып калдырган:
“Украина халкының демократик илдә яшәвенә куанам. Президентны БӨТЕН ХАЛЫК САЙЛЫЙ. Ике кандидатның арасы 2% тирәсе. Үземне, сине, милләтемне кызганып сыкранам: нинди кабахәт системалы диктатура астында яшибез бит, дип. Мине дә, сине, беркемне кешегә санамыйлар бу халыклар төрмәсендә. Минем әткәйне 30нчы елларда "сайлауга хокуксыз" дип тамгалаганнар. Ә хәзер бөтен халыкның да САЙЛАРГА ХОКУКЫ ЮК.”